CHI HỘI NHÀ BÁO KHOA PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH, HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Trúc chỉ - Nét chấm phá mới lạ của nghệ thuật Việt Nam

18h10 | 06/01/2018
(Sóng trẻ) - “Trúc chỉ” là một loại hình nghệ thuật mới của Huế, được lấy từ chất liệu tự nhiên chủ yếu là tre. Tuy là một sản phẩm mới, nhưng trúc chỉ từ khi xuất hiện đã điểm cho nền nghệ thuật Việt Nam những điểm chấm phá mới, mang dấu ấn riêng và đậm đà bản sắc dân tộc.

Giản dị, tinh tế và đầy tính sáng tạo

“Trúc” là tre, “chỉ” là giấy. Hiểu một cách nôm na, trúc chỉ là sự tiếp biến, cộng hưởng giữa tre và giấy. Sự kết hợp tinh tế và khéo léo đó tạo nên những tác phẩm trúc chỉ giàu tính nghệ thuật và sáng tạo. Nghệ thuật trúc chỉ được họa sĩ Phan Hải Bằng và các cộng sự của dự án “Trúc chỉ Việt Nam” sáng lập cách đây 6 năm tại Huế. Qua nhiều năm nghiên cứu, nghệ thuật trúc chỉ đã mang đến một làn gió mới lạ ở một số triển lãm như: Triển lãm tranh trúc chỉ “Lời của sông” diễn ra tại Viện Goethe, Hà Nội tháng 7.2016; Triển lãm “Lời của sông” phiên bản 2017 diễn ra tại Đà Nẵng,… 

193cf3ec5_anh_1.jpg
Tác phẩm “Ngẫu nhiên” được làm từ chất liệu trúc chỉ của họa sĩ Phan Hải Bằng được trưng bày tại triển lãm nghệ thuật Huế năm 2017

193cf3ec5_anh_2.jpg
Triển lãm nghệ thuật trúc chỉ “Lời của sông” tại Hà Nội

Để hoàn thành được một tác phẩm tranh trúc chỉ phải trải qua nhiều công đoạn với sự tỉ mỉ và sáng tạo riêng. Giấy đặc trưng để làm tranh trúc chỉ được làm từ tre: Tre được bỏ vỏ và chẻ thành từng mảnh, cho ngâm vào nước vôi rồi đưa vào lò nấu 12 tiếng đồng hồ liên tục. Tiếp đến, cho vào máy nghiền thành bột khoảng 4 –8 tiếng. Sau đó là công đoạn xeo giấy tạo thành tấm giấy ướt. Người nghệ sĩ sau khi hoàn thành công đoạn làm giấy sẽ bắt tay ngay vào việc tạo hình hoa văn khi giấy còn ướt. Thay vì dùng chì, cọ,… như những tác phẩm tranh truyền thống, nghệ sĩ làm tranh trúc chỉ sử dụng vòi nước chuyên dụng  tạo độ dày, mỏng cho giấy, độ chìm nổi cho các hoa văn trên tác phẩm.

193cf3ec5_anh_4.jpg
Nghệ sĩ thực hiện các công đoạn làm tranh trúc chỉ tại workshop “Hành trình trúc chỉ”

Có thể nói rằng, trúc chỉ là một tác phẩm tranh trong giấy, những đường nét, hoa văn chìm nổi và ẩn hiện bên trong lớp giấy vừa mới làm xong. Mỗi tác phẩm lại có thể cách tân theo những cách riêng, sự tinh tế của tranh trúc chỉ còn được thể hiện thông qua sự kết hợp của ánh sáng chứ không đơn thuần là màu sắc đường nét như nhiều loại tranh truyền thống khác. Vì vậy, tranh trúc chỉ sẽ toát lên những thần thái khác nhau, những nét đẹp khác nhau khi được trưng bày ở những không gian riêng, với sự bố trí ánh sáng riêng.

Nghệ thuật trúc chỉ - phép cộng và sự trở về

Tre trúc, giấy là những nguyên liệu quen thuộc trong nghệ thuật truyền thống nói chung và nghệ thuật hội họa nói riêng. Từ xa xưa, chúng ta đã có những tác phẩm tranh truyền thống trên các chất liệu giấy khác nhau, các đồ thủ công mỹ nghệ được làm từ tre, từ trúc. Trúc chỉ góp phần vào làng hội họa, vào làng nghệ thuật Việt Nam một hình hài mới. Tuy nhiên, đó là “sự trở về” với văn hóa truyền thống dân tộc. 

Từ những nguyên liệu thân thuộc ngoài bờ mãi, trong vườn nhà, người nghệ sĩ Việt đã mang đến một sản phẩm biểu trưng cho giá trị truyền thống giữa xã hội hiện đại phát triển nhanh như vũ bão. Chính vì vậy, chúng ta có thể thấy sự kết hợp hài hòa, nhuần nhuyễn giữa hiện đại và cổ điển, giữa cái cũ và cái mới, để cho ra đời một sản phẩm tinh tế, mang đậm dấu ấn Huế, dấu ấn Việt Nam.

Ngày nay, nghệ thuật tranh trúc chỉ đã xuất hiện ở một số không gian như đền thờ, phòng khách, phòng thờ cúng hoặc một số không gian nghệ thuật. Những tác phẩm tranh trúc chỉ làm toát lên vẻ đẹp truyền thống, thanh tao nhưng cũng không kém phần hiện đại và sang trọng.

193cf3ec5_anh_8.jpg
Tranh trúc chỉ với những ứng dụng khác nhau trong thực tế cuộc sống

193cf3ec5_anh_6.jpg
Tranh trúc chỉ trang trí bàn thờ

Trúc chỉ đi ra với thế giới…

Tại cuộc thi do tạp chí Graphic Design USA (Mỹ) tổ chức, bộ poster liên hoàn vở tuồng cổ San Hậu của sinh viên Đặng Thị Bích Ngọc với chất liệu trúc chỉ đoạt giải thưởng American Graphic Design Award 2017 (Giải thiết kế đồ họa Mỹ) ở hạng mục Student design (sinh viên thiết kế). Đây là một mốc quan trọng đánh dấu bước trưởng thành của nghệ thuật trúc chỉ. Lần đầu tiên nghệ thuật trúc chỉ được vinh danh ở một đấu trường quốc tế, đồng thời khẳng định sự vươn xa hơn nữa của nó trong tương lai. 

f4e52c207_anh_7.jpg
Bộ poster liên hoàn vở tuồng cổ San Hậu với chất liệu trúc chỉ đoạt giải thưởng American Graphic Design Award 2017 ở hạng mục Student design

Nghệ thuật trúc chỉ xuất hiện trong làng nghệ thuật Việt Nam chưa lâu. Tuy nhiên, nhờ những giá trị thẩm mỹ, nhân văn và văn hóa cao, trúc chỉ đã, đang và sẽ tiếp tục khẳng định mình, mang đến cho nghệ thuật Việt Nam những góc nhìn mới, những điểm sáng mới.


Hằng Nguyễn – Phát thanh k36
Ảnh: Fanpage Trúc chỉ Art
Tags:
Ý KIẾN BẠN ĐỌC
loading...
CÁC TIN ĐÃ ĐĂNG
Thăm dò ý kiến

Xăm hình là?

A. Cá tính
B. Đua đòi
C. Đẹp
D. Bình thường

Giấy phép thiết lập trang tin điện tử trên Internet số: 131/GP-TTĐT, ngày 10/09/2012.
(Cục Quản lý Phát thanh Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông)
Tòa soạn: Số 51-53, Nguyễn Phong Sắc, Cầu Giấy, Hà Nội. Điện thoại: 04.37548359.
Email: songtreonline@gmail.com
Tổng biên tập: PGS, TS. Nguyễn Thị Trường Giang, Tổng thư ký tòa soạn: TS. Đinh Thị Xuân Hòa
Sóng trẻ giữ bản quyền nội dung thông tin trên website này